ในโลกธุรกิจยุคปัจจุบัน การสร้างแบรนด์ให้เป็นที่จดจำถือเป็นหัวใจสำคัญ แต่รู้ไหมว่า… ต่อให้แบรนด์ของคุณจะโด่งดังหรือมียอดขายหลักล้านแค่ไหน ถ้าคุณยังไม่ได้ จดเครื่องหมายการค้า อย่างถูกต้อง วันหนึ่งคุณอาจตื่นมาพบว่าชื่อแบรนด์หรือโลโก้ที่คุณสร้างมากับมือ ถูกคนอื่นหยิบไปใช้หน้าตาเฉย หรือซ้ำร้ายกว่านั้น คุณอาจโดนฟ้องร้องฐานละเมิดเครื่องหมายการค้า เสียเอง!
เจาะลึกทุกเรื่องที่ต้องรู้เกี่ยวกับการ จดเครื่องหมายการค้า เพื่อคุ้มครองธุรกิจของคุณให้เติบโตได้อย่างมั่นคง
ทำไมต้อง “จดเครื่องหมายการค้า“? ไม่จดได้ไหม?
คำตอบสั้น ๆ คือ “ไม่จดก็ได้ แต่ความเสี่ยงสูงมาก” การ จดเครื่องหมายการค้า (Trademark Registration) คือการแสดงสิทธิ์ความเป็นเจ้าของแบรนด์ โลโก้ สโลแกน หรือสัญลักษณ์ต่าง ๆ อย่างถูกกฎหมาย โดยประโยชน์หลัก ๆ ที่จะได้รับคือ สิทธิ์ขาดแต่เพียงผู้เดียว คุณจะมีสิทธิ์ใช้เครื่องหมายนั้นในกลุ่มสินค้าหรือบริการที่จดทะเบียนไว้แต่เพียงผู้เดียวในประเทศไทยป้องกันการลอกเลียนแบบ หากมีใครมาก็อปปี้แบรนด์ของคุณ คุณสามารถดำเนินคดีตามกฎหมายได้ทันที
เครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียนแล้ว ถือเป็นสินทรัพย์ที่สามารถซื้อ-ขาย หรือปล่อยเช่าสิทธิ์ (Franchise) ได้สร้างความน่าเชื่อถือ ลูกค้าและพาร์ทเนอร์ธุรกิจจะรู้สึกมั่นใจเมื่อเห็นสัญลักษณ์ ® (Registered) อยู่บนแบรนด์ของคุณ
ขั้นตอนการ จดเครื่องหมายการค้า ควรรู้อะไรบ้าง?
การเตรียมตัวให้พร้อมจะช่วยลดโอกาสที่คำขอของคุณจะถูกปฏิเสธจากกรมทรัพย์สินทางปัญญา โดยขั้นตอนหลัก ๆ มีดังนี้
1. ตรวจสอบความซ้ำซ้อน (สำคัญที่สุด!) ก่อนจะยื่นคำขอ จดเครื่องหมายการค้า คุณต้องตรวจสอบก่อนว่า โลโก้หรือชื่อแบรนด์ของคุณ ไปเหมือนหรือคล้ายคลึงกับของคนอื่นที่จดไว้ก่อนแล้วหรือไม่ หากคล้ายกันเกินไป คำขอของคุณจะถูกปัดตกทันที
2. จำแนกจำพวกสินค้าและบริการคุณต้องระบุให้ชัดเจนว่าแบรนด์ของคุณขายอะไร โดยอ้างอิงตาม “การจำแนกจำพวกสินค้าและบริการสากล” (Nice Classification) เช่น เครื่องสำอาง (จำพวก 3), เสื้อผ้า (จำพวก 25) หรือร้านอาหาร (จำพวก 43) เป็นต้น
3. ยื่นคำขอและรอการตรวจสอบคุณสามารถยื่นเอกสารได้ทั้งทางระบบออนไลน์ (e-Filing) ของกรมทรัพย์สินทางปัญญา หรือเดินทางไปยื่นด้วยตัวเอง หลังจากนั้นเจ้าหน้าที่จะใช้เวลาตรวจสอบความถูกต้องอย่างละเอียด
ข้อควรรู้: กระบวนการ จดเครื่องหมายการค้า ตั้งแต่วันยื่นคำขอจนถึงวันอนุมัติและได้หนังสือสำคัญ อาจใช้เวลาประมาณ 8 – 18 เดือน (ขึ้นอยู่กับความถูกต้องของเอกสารและการคัดค้าน) แต่สิทธิ์การคุ้มครองจะนับย้อนหลังไปเริ่มตั้งแต่วันที่คุณยื่นคำขอวันแรก
สรุปค่าใช้จ่ายในการ จดเครื่องหมายการค้าสำหรับมือใหม่ที่กังวลเรื่องงบประมาณ ค่าธรรมเนียมของทางราชการจะคิดตาม จำนวนรายการสินค้า/บริการ ที่คุณต้องการคุ้มครอง โดยมีรายละเอียดคร่าว ๆ ดังนี้
1. ตอนยื่นคำขอ 1,000 บาท ต่อ 1 รายการสินค้า/บริการ (หากเกิน 5 รายการ คิดเหมา 9,000 บาท)
2. ตอนรับหนังสือสำคัญการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า 600 บาท ต่อ 1 รายการสินค้า/บริการ (หากเกิน 5 รายการ คิดเหมา 5,400 บาท)
ค่าธรรมเนียมยังไม่รวมค่าบริการ กรณีที่จ้างบริษัทตัวแทนหรือทนายความในการดำเนินการ อาจจ่ายธรรมเนียมน้อยกว่าแต่ครอบคลุมได้กว้างกว่า
เริ่มต้น จดเครื่องหมายการค้า วันนี้ ก่อนจะสายเกินไปการสร้างแบรนด์เปรียบเหมือนการสร้างบ้านและการ จดเครื่องหมายการค้า ก็คือการล้อมรั้วเพื่อแสดงอาณาเขตว่าบ้านหลังนี้เป็นของคุณอย่างถูกต้องตามกฎหมาย อย่าปล่อยให้ความพยายามและเงินก้อนโตที่คุณลงทุนไป ต้องสูญเปล่าเพียงเพราะละเลยเรื่องทรัพย์สินทางปัญญาหากคุณไม่มีเวลาศึกษาข้อกฎหมาย หรือกลัวว่ายื่นไปแล้วจะไม่ผ่าน การเลือกใช้บริการผู้เชี่ยวชาญด้านการ จดเครื่องหมายการค้า โดยเฉพาะ ก็เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ช่วยประหยัดเวลาและเซฟความรู้สึกได้ดีที่สุด